Men hoort vaak dat het niet mogelijk is om zwanger te worden na de menopauze. Hoewel dat in heel veel gevallen klopt, is het dankzij de huidige geneeskunde mogelijk om de vruchtbaarheid van vrouwen te herstellen binnen de grenzen van de biologie en de ethiek.

Menopauze:
de biologische feiten

De biologische gevolgen zijn ongeacht de leeftijd of de oorzaak van de menopauze (kunstmatig of natuurlijk) dezelfde:

  • In de eierstokken, als die er nog zijn, zijn niet meer voldoende follikels aanwezig om tot rijping te komen en de eisprong mogelijk te maken
  • Zonder eisprong verdwijnt de menstruatie
  • • De eierstokken scheiden geen oestrogenen en progesteron meer af. Dat hormoontekort is kenmerkend voor de overgang – vooral het tekort aan oestrogenen – en leidt tot diverse symptomen (opvliegers, vaginale droogte, slaapproblemen, enz.)

Meer informatie vindt u in het artikel "Wat gebeurt in mijn lichaam in de menopauze"

Wanneer de overgang vervroegd begint

Normaal gesproken begint de menopauze rond 50 jaar. Het komt echter voor dat de overgang veel vroeger begint, bij jonge vrouwen die nog kinderen willen.

In dat geval voeren de eierstokken hun hormonale en voortplantingsfuncties niet meer uit. Zonder eisprong is het niet mogelijk om op natuurlijke wijze zwanger te worden. Men spreekt dan over prematuur ovarieel falen of vervroegde menopauze: een aandoening die bij 1 tot 3% van de vrouwen voorkomt.

Wanneer vrouwen die hiermee te maken krijgen nog een kinderwens hebben, kunnen de psychologische gevolgen erg zwaar zijn. Er zijn echter behandelingen om een zwangerschap op te wekken na een vervroegde menopauze.

Ook als de menopauze kunstmatig op gang wordt gebracht (bijvoorbeeld door chemotherapie of bestraling), is het mogelijk om vóór de ingreep eicellen weg te halen en in te vriezen. Die techniek heet het invriezen van eicellen.

Men kan ook een beroep doen op een eiceldonor. De eicellen worden in vitro bevrucht door het sperma van de partner of een donor. De eitjes worden daarna in de baarmoeder van de patiënte in de menopauze geplaatst. De baarmoeder wordt voorbereid op de zwangerschap door middel van hormonale stimulatie die de menstruatiecyclus reproduceert.

Het menselijk lichaam heeft heel wat verrassingen te bieden. Het is soms mogelijk om op een natuurlijke manier zwanger te worden na de diagnose van een vervroegde menopauze. Er kan soms nog een eisprong plaatsvinden als de eierstokken nog wat sluimeren voordat ze volledig stoppen met werken.

 

Zwanger na uw 50ste?

De diagnose van de menopauze wordt over het algemeen als volgt gesteld:

  • Als de vrouw geen hormonale anticonceptie neemt: de menopauze begint na één jaar zonder menstruatie (amenorroe) na het 50ste levensjaar en na twee jaar zonder menstruatie vóór het 50ste
  • Als ze hormonale anticonceptie neemt, schrijft de arts een dosering FSH (follikelstimulerend hormoon) en oestradiol (oestrogeen) voor binnen een precies tijdsinterval na het stoppen met de anticonceptie om te bepalen of de vrouw in de overgang is. Als dat zo is, is er sprake van een lager oestradiolgehalte en een hoger FSH-gehalte.

Hoewel de vruchtbaarheid van de vrouw snel afneemt vanaf eind dertig, betekent dat niet dat een zwangerschap onmogelijk is rond haar 50ste. Er kan van tijd tot tijd en heel onregelmatig nog een eicel vrijkomen uit de eierstokken.

Maar zodra een vrouw in de overgang is en zwanger wil worden, zal ze een medische behandeling moeten ondergaan.

Ze krijgt dan hormonen die de baarmoeder voorbereiden om een bevruchte eicel te ontvangen.

Doordat het lichaam geen eicellen meer produceert, kan de bevruchting niet op natuurlijke wijze plaatsvinden. Daarom krijgt de vrouw een in vitro bevruchte eicel. Deze bevruchte eicel is het resultaat van het contact van een rijpe eicel (die van haar, ingevroren, of die van een andere vrouw) met een spermacel.

De zwangerschap begint nadat het eitje in de baarmoeder is geplaatst. Een dergelijke zwangerschap wordt nauwlettend opgevolgd door de artsen omwille van de leeftijd van de toekomstige moeder.

Hoewel deze gevallen in theorie mogelijk zijn, komen ze zeer weinig voor en vallen ze onder de nationale wetgeving. Bovendien betaalt de ziekteverzekering niet meer terug boven een bepaalde leeftijd. En tot slot zijn dergelijke zwangerschappen vaak het onderwerp van maatschappelijke discussies. Maar de levensverwachting stijgt en de houding ten opzichte van ouder worden verandert. Over een paar jaar zijn vrouwen die op hun vijftigste zwanger zijn misschien geen voorpaginanieuws meer!

 

Artikel opgemaakt onder toezicht van Dr Gautier Vandenbossche

Publicatiedatum : 11-01-2016