Hepatitis B is een zeer besmettelijk virus, dat onder meer overgedragen wordt via seksueel contact. De gevolgen kunnen ernstig zijn, want de ziekte tast de lever aan. Gelukkig bestaat er een eenvoudig vaccin om ze te voorkomen.

Wat is hepatitis B precies?

Hepatitis B is een virale infectie die de lever aantast. De infectie is meestal acuut, maar kan ook chronisch worden. Hepatitis B kan op verschillende manieren overgedragen worden:

  • via contact met het bloed van een besmette persoon: transfusie, wonde, gebruik van besmet materiaal (naalden, spuiten …), of van voorwerpen voor persoonlijke hygiëne (scheerapparaten, tandenborstels, nagelschaartjes of -knippers …);
  • via contact met sperma of vaginale secreties (ook menstruatiebloed);
  • via perinatale weg (van moeder op kind), tijdens de bevalling of tijdens de borstvoeding, als er sprake is van tepelkloven;
  • via speeksel (is zeldzamer, maar niet onmogelijk).

Een zeer besmettelijk virus

Het virus is in zeer grote hoeveelheden aanwezig bij personen die er drager van zijn, en overleeft zeer goed in de vrije lucht. Vandaar dat de ziekte bijzonder besmettelijk is. Aangezien de symptomen zeldzaam en weinig specifiek zijn, gebeurt de besmetting vaak ongemerkt.

Niemand is beschermd tegen het virus, al zijn er toch bijzondere risicogroepen: gezondheidswerkers, doordat ze vaak in contact komen met bloed, drugsverslaafden, de naaste omgeving van een besmet persoon, mensen met verschillende sekspartners en personen die naar endemische gebieden reizen (Zuidoost-Azië, Stille Zuidzee en Afrika) of weinig letten op hygiëne.

Enkele cijfers van de WGO over hepatitis B

  • Het hepatitis B-virus is 50 tot 100 keer besmettelijker dan het aidsvirus
  • Het aantal patiënten met een infectie die veroorzaakt is door het hepatitis B-virus, bedraagt ongeveer 257 miljoen
  • Slechts 9 % van alle hepatitis B-patiënten weet dat ze besmet zijn

Wat zijn de symptomen van hepatitis B?

De symptomen verschillen naargelang het gaat om een acute of een chronische infectie.

Bij een acute infectie blijft hepatitis B meestal onopgemerkt. Bij sommigen treedt wel een gele verkleuring van de huid en van het oogwit op (icterus), naast donkere urine, bleke stoelgang, extreme vermoeidheid, misselijkheid, braken en buikpijn. In zeer zeldzame gevallen veroorzaakt het virus zogenaamde fulminante hepatitis. De infectie leidt dan tot acute leverinsufficiëntie die ernstig of zelfs dodelijk kan zijn, en een dringende levertransplantatie vereist.

Een klein aantal personen wordt chronisch drager van het hepatitis B-virus. In 20 tot 30 % van de gevallen kan de chronische vorm van de ziekte jaren later tot complicaties leiden, zoals levercirrose of -kanker.

Hepatitis B wordt opgespoord met een bloedanalyse. Aangezien de ziekte meestal symptoomvrij is, wordt ze vaak toevallig ontdekt bij een routinebloedonderzoek.

De bloedanalyse kan echter ook gebeuren in een opsporingscentrum. Uit de resultaten moet dan blijken of het om een acute dan wel om een chronische infectie gaat.

Hoe kan hepatitis B worden behandeld?

Er bestaat geen specifieke behandeling voor hepatitis B. In de meeste gevallen geneest de patiënt spontaan. Gaat het om symptomen van een acute infectie, dan is de behandeling gericht op comfortzorg en moet de patiënt voldoende voedsel en vocht krijgen (zeker als hij last heeft van braken en diarree). Als hij eenmaal genezen is, heeft hij de nodige antilichamen aangemaakt, waardoor hij in de toekomst niet meer opnieuw besmet kan raken.

Bij een chronische infectie heeft de behandeling als doel te vermijden dat het virus zich vermenigvuldigt, om leverletsels te voorkomen of te vertragen. Daarvoor kunnen er twee soorten geneesmiddelen worden voorgeschreven;

  • interferon: dit geneesmiddel heeft in de eerste plaats een antivirale werking, maar werkt ook in op de immuniteit, door de activiteit van bepaalde afweercellen te versterken;
  • antivirale middelen: gaan de replicatie van het virus tegen, zodat de virale lading (het aantal virusdeeltjes in het bloed) zo laag mogelijk blijft.

Vaccinatie: het beste preventiemiddel

Het belangrijkste preventiemiddel tegen hepatitis B is vaccinatie, die levenslange immuniteit waarborgt. In België worden baby’s systematisch ingeënt op 2, 3 en 4 maanden, en krijgen ze op 15 maanden nog eens een herhalingsdosis. Bij adolescenten (11-15 jaar) die niet of onvolledig ingeënt zijn, wordt een inhaalvaccin toegediend. Het gaat hier om een veilig en doeltreffend vaccin dat gratis is voor kinderen en adolescenten.

Daarnaast bestaan er nog enkele andere preventiemaatregelen:

  • veilig vrijen,
  • uw eigen toiletgerief gebruiken (tandenborstel, scheermes, vijl …),
  • nooit naalden of materiaal voor druggebruik delen.
Dit artikel kwam tot stand onder leiding van dr. Patrick de Moor.
Publicatiedatum : 22-08-2018